Blog

Togetherness na wydarzeniu: dlaczego zaangażowanie nie mierzy wspólnoty

Najważniejsze tezy: zaangażowanie i poczucie wspólnoty to dwa osobne odczyty, a wydarzenie potrafi dowieźć pierwszy i nie dotknąć drugiego. Standardowa ankieta poeventowa mierzy satysfakcję, czyli zmienną, która w badaniach nie idzie w parze z tym, co faktycznie zbliża ludzi do siebie.

  • Gallup w tym samym badaniu, na tej samej próbie, podaje 20 procent zaangażowanych pracowników i 22 procent odczuwających dużą samotność.
  • W trzech eksperymentach Wiltermutha i Heatha synchroniczne działanie podniosło poczucie bycia zespołem i realną kooperację, a deklarowane szczęście ani razu.
  • Freeman i IMEX: 78 procent organizatorów uważa, że dowozi uczestnikom szczytowy moment, przeżyło go 40 procent uczestników.
  • Istnieją dwie zwalidowane, krótkie skale mierzące przynależność na zgromadzeniu. W ankietach poeventowych, które widuję, ich nie ma.

Masz pełną salę, aplikacja pokazuje wysoką aktywność, uczestnicy zeskanowali sobie wzajemnie wizytówki, a ankieta wraca z oceną 4,6. I możesz jednocześnie mieć wydarzenie, po którym nikt nie poczuł, że był częścią czegokolwiek. Nie ma w tym paradoksu ani kwestii wyczucia. Mówimy o dwóch różnych zmiennych, mierzonych różnymi narzędziami, które branża eventowa od lat skleja w jedno słowo. Zaangażowanie uczestników opisuje aktywność. Togetherness opisuje przynależność. Jedno da się wymusić agendą. Drugiego nie.

Zaangażowanie uczestników i przynależność to dwa różne odczyty

Gallup w raporcie State of the Global Workplace 2026 podaje, że zaangażowanych jest 20 procent pracowników na świecie. W tym samym dokumencie, na tej samej próbie 263 810 respondentów ze 160 krajów, pojawia się druga liczba: 22 procent doświadczyło dużej samotności przez większość poprzedniego dnia. Gallup mierzy zaangażowanie i samotność osobno, bo opisują dwie różne rzeczy, i wydarzenie firmowe też powinno mierzyć je osobno.

Raport Evernorth Research Institute dla Cigna z 2025 roku dokłada do tego zdanie, które powinno wisieć w każdym biurze marketingu: osoby samotne w przeważającej części raportują brak przynależności, nawet gdy mają wokół siebie innych ludzi. W badaniu na ponad 5000 dorosłych Amerykanów samotność deklaruje 67 procent przedstawicieli pokolenia Z i 65 procent millenialsów. Wśród pracujących 42 procent samotnych przychodzi do pracy myślami gdzie indziej, wobec 21 procent niesamotnych.

Polskie dane idą w tę samą stronę, choć z mniejszej skali. CBOS w komunikacie z 2024 roku podaje, że stałe albo bardzo częste osamotnienie odczuwa dziś dwa razy więcej dorosłych Polaków niż w 2017 roku. W badaniu Hedepy z marca 2026 roku samotność często albo bardzo często odczuwa mniej więcej co trzecia osoba z pokolenia Z i co czwarty millenials, a siedem osób na dziesięć mówi, że samotność odbiera im energię i motywację.

Dlaczego to problem event managera

Firma, która zamawia wydarzenie integracyjne, konferencję sprzedażową albo spotkanie roczne, zamawia je właśnie po to. Chce, żeby ludzie poczuli się częścią jednej organizacji. Potem mierzy efekt frekwencją, liczbą interakcji w aplikacji i oceną w ankiecie. Te trzy liczby mogą być wzorowe przy zerowym efekcie przynależnościowym. Z mojej perspektywy to najczęstsza cicha porażka wydarzeń firmowych: wszystko działało, nikt nie ma zastrzeżeń, a za trzy miesiące nikt nie potrafi powiedzieć, co się zmieniło.

Synchronia buduje więź i jednocześnie nie podnosi zadowolenia

Scott Wiltermuth i Chip Heath opublikowali w Psychological Science w 2009 roku trzy eksperymenty na próbach 30, 96 i 105 osób. Uczestnicy, którzy poruszali się i śpiewali w synchronii, deklarowali wyższe poczucie bycia zespołem (średnia 4,9 wobec 3,6 w warunku asynchronicznym) i realnie więcej wpłacali w grze o dobro wspólne. Deklarowane poczucie szczęścia nie różniło się istotnie w żadnym z trzech badań.

Bronwyn Tarr, Jacques Launay i Robin Dunbar powtórzyli ten rozjazd w innym układzie. W badaniu silent disco na 94 osobach w Oksfordzie czteroosobowe grupy obcych sobie ludzi tańczyły w pełnej synchronii, częściowej albo bez niej. Przy pełnej synchronii próg bólu wzrósł o 12 mmHg, a bliskość społeczna z 4,227 do 5,049. Intensywność ruchu kontrolowano akcelerometrem, więc nie chodziło o wysiłek. Muzyka i czas były takie same, a różnica polegała na tym, czy grupa poruszała się razem w tym samym momencie.

Kiedy mierzysz wydarzenie oceną satysfakcji i wskaźnikiem NPS, mierzysz zmienną, która w tych badaniach nie reagowała na mechanizm budujący wspólnotę. Wydarzenie, które zbuduje przynależność, może więc dostać ocenę przeciętną. Działa to też w drugą stronę: miękkie krzesła, dobry catering, sprawna obsługa, ocena 4,8 i zero więzi.

Wspólny moment w programie: pokaz czy synchronia

Branża od lat powtarza, że potrzebny jest wspólny moment. Zwykle kończy się to pokazem na scenie, który uczestnicy oglądają. Synchronia to robienie czegoś w tym samym rytmie: wspólne odliczanie, śpiew, jednoczesny ruch, jednoczesna decyzja całej sali, a oglądanie pokazu tego warunku nie spełnia. W moich projektach różnica między tymi dwoma formatami jest widoczna gołym okiem na nagraniu z sali, zanim jeszcze ktokolwiek wypełni ankietę.

Organizator i uczestnik mierzą dwie różne rzeczy i obie nazywają sukcesem

Freeman we współpracy z IMEX przebadał w 2025 roku ponad 2600 uczestników i organizatorów. Wynik: 78 procent organizatorów jest przekonanych, że dostarcza uczestnikom szczytowy moment wydarzenia. Przeżyło go 40 procent uczestników. Luka wynosi 38 punktów procentowych i moim zdaniem bierze się z tego, że obie strony mierzą inną rzecz. Organizator mierzy to, co zaprojektował i wykonał. Uczestnik mierzy to, co poczuł.

Drugi rozjazd pokazuje osobny raport Freemana o networkingu z lipca 2025 roku, oparty na 4114 respondentach, w tym 2326 uczestnikach. Udany networking jako powód powrotu na wydarzenie podaje 51 procent uczestników. W grupie od 23 do 46 lat 40 procent mówi jednocześnie, że networking jest niezręczny, a 30 procent, że nie umie zaczynać rozmów. Rekomendacje spotkań przed wydarzeniem chciałoby dostać 45 procent wszystkich uczestników. Networking jako punkt agendy jest dowieziony, a to, czy powstanie z niego relacja, zależy od tego, czy ktoś pomógł zacząć pierwszą rozmowę.

Badanie Hilton z Ipsos na próbie 3150 osób planujących udział w wydarzeniu służbowym w ciągu 24 miesięcy, zrealizowane w listopadzie 2025 w Indiach, Wielkiej Brytanii i USA, podaje 49 procent jako odsetek wskazujących poznawanie nowych osób i budowanie więzi z zespołem jako główny powód udziału. 67 procent czuje się mniej zaangażowanych, gdy w agendzie nie ma wolnego czasu. Prawie połowa przyjeżdża więc po relacje i mówi wprost, czego potrzebuje, żeby je zbudować, a branża wciąż domyka im harmonogram co do minuty.

Wydarzenie skraca czas powstawania wspólnoty

Najciekawsze dane w całym tym temacie dotyczą tempa. Eiluned Pearce, Jacques Launay i Robin Dunbar obserwowali przez siedem miesięcy siedem nowo powstałych grup zajęć dla dorosłych w Wielkiej Brytanii, śpiewających i nieśpiewających. Po pierwszym miesiącu w grupach śpiewających poczucie bliskości rosło mniej więcej trzy razy szybciej. Siedem miesięcy później różnica zniknęła: wspólne śpiewanie przyspieszało zbliżenie, ale reszta grup dochodziła do tego samego punktu wolniej.

Z tego wyprowadzam biznesową funkcję wydarzenia. Wspólne, zsynchronizowane doświadczenie daje tyle przynależności, ile długa wspólna praca, tylko dochodzi do niej szybciej. Firma, która płaci za event integracyjny, kupuje więc skrócenie czasu, a to da się zmierzyć, powtarzając po wydarzeniu te same pytania o przynależność w kolejnych tygodniach. Taką obietnicę da się uczciwie sprzedać i rozliczyć, a brzmi zupełnie inaczej niż ta, którą branża zwykle składa.

Mini-scenariusz: fuzja dwóch spółek

Przejęcie, 180 osób z dwóch kultur, data integracji wyznaczona na listopad. Przy celu „zaangażowanie” zrobisz sesję strategiczną, panel zarządu i wieczór z zespołem muzycznym. Cel przynależnościowy zmienia pytanie: w którym momencie wieczoru 180 osób zrobi jednocześnie to samo i będzie to coś, czego nie da się zrobić w pojedynkę. Reszta programu obsługuje ten jeden moment, zamiast konkurować z nim o uwagę.

Przynależność da się zmierzyć

Argument, który najczęściej słyszę, brzmi: togetherness jest miękki, więc nie wejdzie do raportu. Wejdzie, i to za pomocą narzędzi, które ktoś już sprawdził na tysiącach osób.

Dwie gotowe skale

Shira Gabriel z zespołem opublikowała w The Journal of Positive Psychology w 2020 roku krótką, ośmiopytaniową skalę zbiorowego uniesienia, sprawdzoną w dziewięciu badaniach na ponad 2500 osobach. Ma dwie części: poczucie połączenia z innymi, z pytaniami w rodzaju „czułem się połączony z innymi obecnymi na wydarzeniu”, oraz poczucie, że ta chwila odstaje od codzienności. Drugie narzędzie to skala odczuwanej wspólnoty emocji Anny Wlodarczyk z zespołem, opublikowana w Frontiers in Psychology w 2020 roku: sześć pytań, sprawdzone w Hiszpanii, Chile i Belgii.

Każdą wpinasz do ankiety poeventowej bez przeróbek, jako sześć do ośmiu dodatkowych pytań. Każda z nich przewiduje dobrostan ponad inne zmienne i żadna nie wymaga psychologa do interpretacji. Kto mówi, że przynależności nie da się zmierzyć, mówi w rzeczywistości, że nikt w jego organizacji nie próbował.

Co dopisać do ankiety

Zestaw pytań, który stosuję zamiast samego NPS, składa się z trzech warstw. Pierwsza mierzy ocenę wydarzenia, bo zamawiający jej oczekuje. Druga pyta o konkretny moment, w którym uczestnik poczuł się częścią grupy, i prosi o nazwanie tego momentu własnymi słowami. Trzecia sprawdza zachowanie po wydarzeniu: z iloma osobami poznanymi na miejscu uczestnik miał kontakt w ciągu dwóch tygodni. Ta ostatnia warstwa jest najtrudniejsza do zebrania i najtrudniejsza do podważenia przed zarządem.

Cztery decyzje projektowe, które oddzielają aktywność od wspólnoty

Po pierwsze, obniż próg pierwszego ruchu. W raporcie Freemana o networkingu 30 procent uczestników w wieku od 23 do 46 lat uważa, że nie umie zaczynać rozmów. Losowe sadzanie przy stolikach tego nie rozwiązuje, bo przenosi problem o metr dalej. Działa przypisanie konkretnego zadania do konkretnej pary osób, bo wtedy rozmowa ma pretekst i koniec.

Po drugie, zaprojektuj przynajmniej jeden moment jednoczesności, w którym cała sala robi to samo w tym samym rytmie. Synchronia jest jedynym mechanizmem z twardym poparciem eksperymentalnym w całym tym zestawie badań.

Po trzecie, zostaw wolny czas i nazwij go w agendzie. Siedmiu na dziesięciu uczestników w badaniu Bizzabo podkreśla wagę wolnego czasu podczas wydarzeń. Pusta pozycja w harmonogramie wygląda w prezentacji dla klienta jak brak pomysłu, a właśnie tam relacja ma szansę powstać poza scenariuszem.

Po czwarte, przestań traktować wskaźnik satysfakcji jako dowód. Allen i współautorzy w przeglądzie opublikowanym w Australian Journal of Psychology w 2021 roku piszą wprost, że człowiek może mieć kompetencje do nawiązywania relacji, okazje i motywację, a mimo to raportować duże niezadowolenie. Przynależność ma składową percepcyjną, której nie da się dostarczyć logistyką.

Czego nie twierdzę o zaangażowaniu uczestników

Nie twierdzę, że zaangażowanie jest bez znaczenia. Kto nie bierze udziału w niczym, nie zbuduje też żadnej relacji. Aktywność jest warunkiem wstępnym, nie wynikiem. Nie twierdzę też, że każde wydarzenie powinno celować we wspólnotę. Szkolenie produktowe dla 12 handlowców ma inny cel niż spotkanie roczne dla 400 osób po restrukturyzacji. Problem zaczyna się wtedy, gdy zamawiający chce drugiego, a dostaje pomiar pierwszego i wszyscy udają, że to to samo.

Trzeba też uczciwie powiedzieć, że dane o przynależności pochodzą głównie z badań psychologicznych i rynku amerykańskiego. Polskiego badania mierzącego togetherness na wydarzeniach B2B nie znalazłem. Gdy ktoś je zrobi, chętnie zmienię zdanie w którymś z tych punktów. Na razie najmocniejsze, co mam, to zgodność kilku niezależnych linii badawczych i własne obserwacje z sal.

Co z tym zrobić na najbliższym wydarzeniu

Weź agendę projektu, który prowadzisz teraz, i zaznacz w niej momenty, w których uczestnicy robią coś jednocześnie. Bez ani jednego masz program złożony z aktywności indywidualnych wykonywanych w jednym pomieszczeniu. Potem dopisz do ankiety poeventowej sześć pytań o przynależność i porównaj wynik z oceną ogólną. Gdy obie liczby są wysokie, masz wynik, którego sama dobra obsługa nie daje. Rozjazd między nimi pokazuje, gdzie szukać problemu.

Chcesz przejść przez to na konkretnym projekcie? Umów godzinę konsultacji i przyjdź z agendą oraz listą pytań, które zadajesz uczestnikom po wydarzeniu. Zacznijmy od tych dwóch dokumentów, bo w nich widać wszystko. Przy okazji przydadzą się teksty o budowaniu zaangażowania uczestników, o projektowaniu networkingu, o tym, co naprawdę mówi NPS po evencie, oraz o mapie doświadczeń uczestnika.

Źródła

  • Gallup, State of the Global Workplace 2026
  • The Cigna Group i Evernorth Research Institute, Loneliness in America 2025
  • CBOS, komunikat 115/2024, oraz badanie Hedepy na panelu Ariadna, marzec 2026
  • Wiltermuth i Heath, Psychological Science 2009
  • Tarr, Launay i Dunbar, Evolution and Human Behavior 2016
  • Pearce, Launay i Dunbar, Royal Society Open Science 2015
  • Freeman i IMEX, Unpacking XLNC (Freeman Experience Trends Report), październik 2025
  • Freeman, Networking Trends Report, lipiec 2025
  • Hilton i Ipsos, Why We Gather, 2026 (badanie z listopada 2025)
  • Gabriel i współautorzy, The Journal of Positive Psychology 2020
  • Wlodarczyk i współautorzy, Frontiers in Psychology 2020
  • Allen, Kern, Rozek, McInerney i Slavich, Australian Journal of Psychology 2021
  • Bizzabo, State of Events and Industry Benchmarks 2025

Przeczytaj też

Pytania

FAQ

Czym różni się engagement od togetherness na wydarzeniu?

Engagement opisuje to, co uczestnik robi: ile sesji odwiedził, ile pytań zadał, ile razy kliknął w aplikacji. Togetherness opisuje to, co uczestnik czuje wobec grupy: czy był częścią czegoś wspólnego, czy obecność innych miała dla niego znaczenie. Pierwsze da się zmierzyć logami systemu, drugie wyłącznie pytaniem. Badania Wiltermutha i Heatha pokazały, że te dwie zmienne potrafią iść w różne strony, więc traktowanie jednej jako dowodu na drugą jest błędem pomiarowym.

Jak zmierzyć poczucie wspólnoty po wydarzeniu firmowym?

Najprościej przez dołączenie do ankiety poeventowej jednej z dwóch zwalidowanych skal: ośmiopozycyjnej skali collective effervescence Gabriel i współautorów albo sześciopozycyjnej Perceived Emotional Synchrony Wlodarczyk i współautorów. Obie mają opublikowane brzmienia pozycji i opisaną rzetelność. Dobrze działa do tego pytanie otwarte o moment, w którym uczestnik poczuł się częścią grupy, oraz pomiar zachowania relacyjnego dwa tygodnie po wydarzeniu.

Czy wysoka frekwencja oznacza, że event zbudował relacje?

Nie. Frekwencja mówi o sprzedaży i komunikacji przed wydarzeniem, nie o tym, co się na nim wydarzyło. Luka zmierzona przez Freemana i IMEX, 78 procent organizatorów wobec 40 procent uczestników deklarujących szczytowy moment, pokazuje, że większość obecnych na sali nie przeżywa tego, co zaplanował organizator. Frekwencja jest warunkiem koniecznym i niczym więcej.

Ile czasu wolnego zostawić w agendzie konferencji?

Nie ma jednej liczby, ale jest kierunek. W badaniu Bizzabo 72 procent uczestników podkreśla znaczenie wolnego czasu, a w badaniu Hilton z Ipsos 67 procent czuje się mniej zaangażowanych, gdy go brakuje. Przy dniu konferencyjnym rozsądny punkt startu to przerwy dłuższe niż potrzeba na kawę i jeden blok bez programu w godzinach, w których ludzie mają jeszcze energię, a nie o 17:30.

Czy wspólny moment musi być efektowny?

Nie musi i zwykle nie powinien. W badaniach, które mają twarde wyniki, mechanizmem jest jednoczesność działania, nie jego skala. Wspólne odliczanie, jednoczesny ruch całej sali, decyzja podejmowana przez wszystkich naraz. Efektowny pokaz na scenie uczestnicy oglądają, a oglądanie jest czynnością indywidualną wykonywaną w tym samym pomieszczeniu.

Było pomocne? Podaj dalej
→ Zobacz pozostałe artykuły

Przeczytaj również

ZGARNIJ BONUSY!

Dołącz do społeczności świadomych marketerów i otrzymaj pakiet bonusów za darmo! 🎉 Co 2 tygodnie wyślemy Ci też newsletter pełen konkretnych inspiracji z obszaru marketingu doświadczeń.

Dziękujemy! Zapisaliśmy Cię do Newslettera
Ups! Coś poszło nie tak