Blog

Event dla różnych grup wiekowych i kultur: co trzeba dopasować, a co jest stereotypem

Najważniejsze tezy: Przy wydarzeniu dla kilku pokoleń i kultur warto projektować pod sytuacje, w jakich znajdą się uczestnicy, zamiast pod metrykę urodzenia. Badania nie potwierdzają, że pokolenie przesądza o oczekiwaniach wobec pracy, za to wiek wpływa na słuch, wzrok i zmęczenie, a kultura na to, jak ludzie mówią, spierają się i traktują czas.
  • Metaanaliza dwudziestu badań i raport amerykańskiej Akademii Nauk podważają podział „boomersi chcą X, zetki chcą Y”.
  • Realne różnice związane z wiekiem są fizjologiczne i da się je obsłużyć akustyką, światłem, czcionką i przerwami.
  • Różnice kulturowe dotyczą komunikacji, informacji zwrotnej i podejścia do punktualności.
  • Program dla mieszanej grupy lepiej budować z wyboru formy udziału niż z osobnych ścieżek dla pokoleń.
  • Test przed wydarzeniem: przejście programu oczami trzech konkretnych uczestników.

W sieci łatwo znaleźć poradniki, które dzielą uczestników eventu na pokolenia. Baby boomersi chcą tradycyjnych prelekcji, milenialsi networkingu, pokolenie Z krótkich formatów i technologii. Organizator z takim poradnikiem w ręku robi trzy strefy, trzy ścieżki i trzy style komunikacji.

Problem polega na tym, że badacze od lat mają z tym podziałem kłopot. Amerykańska Narodowa Akademia Nauk, Inżynierii i Medycyny zbadała w 2020 roku, czy kategorie pokoleniowe mają sens w zarządzaniu ludźmi, i doszła do wniosku, że nauka tego nie potwierdza. Różnice między ludźmi istnieją, tylko ich źródłem rzadko jest rok urodzenia.

Ten tekst porządkuje, co rzeczywiście trzeba dopasować, gdy na jednej sali siedzą dwudziestolatkowie i sześćdziesięciolatkowie, Polacy, Niemcy i Japończycy.

Krótka odpowiedź: event dla różnych grup wiekowych i kultur projektuje się pod trzy rodzaje różnic. Fizjologiczne, związane z wiekiem: słuch, wzrok, zmęczenie, mobilność. Kulturowe: sposób mówienia, dawania informacji zwrotnej i traktowania czasu. Indywidualne: cel, z jakim ktoś przyjechał. Stereotypy pokoleniowe można pominąć, bo badania ich nie potwierdzają.

Czy pokolenia naprawdę mają różne oczekiwania wobec eventów?

Najmocniejszy dowód przeciw daje metaanaliza Davida Costanzy i współpracowników opublikowana w 2012 roku w Journal of Business and Psychology. Autorzy zebrali dwadzieścia badań, łącznie prawie dwadzieścia tysięcy osób, i porównali cztery pokolenia pod względem satysfakcji z pracy, zaangażowania w organizację i chęci odejścia. Różnice okazały się małe, w wielu porównaniach bliskie zera. Autorzy napisali wprost, że działania projektowane pod różnice pokoleniowe mogą nie przynosić efektu.

Raport Narodowej Akademii z 2020 roku idzie dalej. Zaleca, żeby organizacje skupiały się na potrzebach konkretnych ludzi i na warunkach ich pracy zamiast na stereotypach pokoleniowych, bo grupowanie ludzi według łatwo widocznych cech prowadzi do nadmiernych uogólnień.

Dla organizatora wydarzenia wniosek jest praktyczny. Strefa „dla młodych” z konsolami i strefa „dla starszych” z fotelami opiera się na założeniu, którego nikt nie sprawdził. Pięćdziesięciolatek może chcieć gry zespołowej, a dwudziestopięciolatek ciszy i dobrej kawy. Lepiej zapytać o preferencje w formularzu rejestracyjnym niż zgadywać je z daty urodzenia.

Jakie różnice związane z wiekiem trzeba uwzględnić?

Te, które wynikają z ciała. Wiek wpływa na słuch, wzrok, tempo męczenia się i poruszanie po przestrzeni. Tych rzeczy nie da się pominąć, a organizatorzy pomijają je najczęściej.

Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że ponad jedna czwarta osób po sześćdziesiątym roku życia ma niepełnosprawność słuchu, czyli ubytek powyżej trzydziestu pięciu decybeli w lepszym uchu. Na konferencji dla trzystu osób, z której jedna piąta ma ponad sześćdziesiąt lat, to kilkanaście osób, które nie usłyszą pytania z sali zadanego bez mikrofonu.

Pięć dopasowań, które obsługują różnice fizjologiczne

  • Mikrofon dla każdego pytania z sali. Prowadzący powtarza pytanie, jeśli mikrofon nie dotarł. To także pomaga w nagraniu.
  • Czcionka na slajdach, którą da się przeczytać z ostatniego rzędu. Test jest prosty: stań w ostatnim rzędzie na próbie technicznej.
  • Przerwa co dziewięćdziesiąt minut i miejsca do siedzenia w strefie networkingu obok stolików koktajlowych.
  • Tło akustyczne w strefie rozmów na poziomie, przy którym da się rozmawiać bez podnoszenia głosu. Głośna muzyka przy stolikach wyklucza z rozmowy osoby słabiej słyszące.
  • Informacja o odległościach i schodach w materiałach przed wydarzeniem, zwłaszcza w dużych obiektach targowych.

Te dopasowania nie są „dla starszych”. Z mikrofonu korzysta każdy, kto siedzi w ostatnim rzędzie, a z przerwy każdy, kto od rana pije kawę. Szerzej o dostępności przestrzeni i programu piszę w tekście o wydarzeniach bez barier.

Jakie różnice kulturowe mają znaczenie na wydarzeniu?

Różnice kulturowe są lepiej udokumentowane niż pokoleniowe i dotyczą głównie komunikacji. Antropolog Edward Hall opisał w 1976 roku w książce „Beyond Culture” podział na kultury niskiego i wysokiego kontekstu. W pierwszych, na przykład niemieckiej czy holenderskiej, liczy się to, co zostało powiedziane wprost. W drugich, na przykład japońskiej czy chińskiej, znaczenie niesie kontekst, relacja i to, czego nie powiedziano.

Erin Meyer rozwinęła ten model w książce „The Culture Map” z 2014 roku, opisując osiem skal, na których kultury się różnią, w tym sposób dawania negatywnej informacji zwrotnej, podejmowania decyzji, spierania się i traktowania harmonogramu. Dla organizatora wydarzenia trzy z nich mają największe znaczenie.

Trzy skale, które widać na sali

  • Informacja zwrotna. W części kultur krytyka mówiona publicznie jest normalna, w innych upokarzająca. Panel, na którym moderator prosi uczestników o otwartą krytykę pomysłu, w mieszanej grupie może skończyć się ciszą.
  • Spór. Dla jednych dyskusja z ostrą wymianą zdań jest oznaką zaangażowania, dla innych konfrontacją, której się unika. Format „debata oksfordzka” działa różnie w zależności od sali.
  • Czas. W części kultur harmonogram jest zobowiązaniem co do minuty, w innych orientacyjnym planem. Uczestnicy z pierwszej grupy odbiorą opóźnienie o kwadrans jako brak szacunku.

W praktyce najbezpieczniej jest dawać ludziom kilka dróg zabrania głosu: pytanie z sali, pytanie przez aplikację, anonimowe głosowanie, rozmowę w małej grupie z podsumowaniem. Każda z tych form jest wygodna dla innej części uczestników. O logistyce wydarzeń z gośćmi z kilku krajów, od tłumaczeń po protokół otwarcia, piszę w tekście o wyzwaniach eventów międzynarodowych.

Jak zbudować program eventu międzypokoleniowego?

Osobne ścieżki dla pokoleń dzielą salę według kryterium, którego nie potwierdzają badania, a dodatkowo odbierają uczestnikom okazję do spotkania ludzi o innym doświadczeniu. Lepiej zbudować program wokół wspólnego tematu i dać wybór formy udziału.

Wyobraź sobie konferencję wewnętrzną firmy produkcyjnej na dwieście osób: dyrektorzy z trzydziestoletnim stażem, inżynierowie po studiach, zespół z niemieckiej spółki zależnej. Zamiast ścieżek „dla młodych” i „dla doświadczonych” organizator buduje każdy blok programu z trzech elementów. Najpierw krótka prezentacja dla wszystkich. Potem praca w stolikach mieszanych według stażu i kraju, z jednym konkretnym zadaniem. Na końcu podsumowanie z trzech stolików na scenie. Uczestnik, który nie lubi mówić publicznie, wnosi swój głos przy stoliku, a ten, który lubi, podsumowuje przy mikrofonie.

Zasady programu dla grupy mieszanej

  • Wspólny temat, różne formy udziału: słuchanie, praca w małej grupie, głos publiczny.
  • Mieszanie celowe: przy stolikach ludzie o różnym stażu i z różnych zespołów, bo tam powstaje wymiana wiedzy.
  • Jeden język roboczy ustalony z góry i tłumaczenie dla części, która go nie zna, zamiast udawania, że wszyscy rozumieją wszystko.
  • Materiały po wydarzeniu w dwóch formach: nagranie i tekst, bo część osób woli czytać, część słuchać.
  • Wieczór z wyborem: strefa ciszy do rozmów i strefa z muzyką, bez przymusu uczestnictwa w jednym i drugim.

Tak zbudowany program obsługuje różnice bez etykietowania ludzi. Każdy wybiera formę udziału według tego, jak się czuje w danej chwili. Organizator nikogo nie przypisuje do grupy. Jak ułożyć sam blok konferencyjny, od prelegentów po przerwy, opisuję w tekście o tym, jak zorganizować konferencję.

Liczby, które się rozjeżdżają

W tekstach branżowych o różnorodności na eventach często pojawiają się procenty w rodzaju „siedemdziesiąt procent pokolenia Z oczekuje technologii na wydarzeniach”. W tekstach, które przejrzałem, nie mają podanego badania ani metodologii. Nie powtarzam ich.

Druga rozbieżność jest bardziej subtelna. Nawet jeśli ankieta pokazuje różnicę między dwudziestolatkami a pięćdziesięciolatkami, nie wiadomo, czy to efekt pokolenia, czy wieku. Dwudziestolatek z 1990 roku też wolał imprezę do rana od kolacji o dwudziestej. Metaanaliza Costanzy zwraca uwagę na ten problem: wiek, staż i etap życia wyjaśniają dużą część różnic przypisywanych pokoleniom. Organizator nie musi tego rozstrzygać, wystarczy, że nie buduje programu na liczbie bez źródła.

Jak sprawdzić program przed wydarzeniem?

Najprostszy test to przejście całego programu oczami trzech konkretnych uczestników, najlepiej prawdziwych osób z listy gości. Na przykład: sześćdziesięciodwuletni dyrektor, który słabiej słyszy. Dwudziestosześcioletnia specjalistka z zespołu w Monachium, która mówi po polsku tylko podstawowo. Trzydziestopięcioletni kierownik zmiany, który pierwszy raz jest na takim wydarzeniu i nikogo nie zna.

Dla każdej z tych osób przejdź dzień od rejestracji do wyjścia i zadaj trzy pytania. Czy wszystko usłyszy i zobaczy? Czy zrozumie, co się dzieje i czego się od niej oczekuje? Czy będzie miała z kim porozmawiać bez wysiłku? Miejsca, w których odpowiedź brzmi „nie”, to lista poprawek. Zwykle jest ich kilka i prawie każda kosztuje mniej niż dodatkowa atrakcja.

Dokąd to zmierza

Argument za tym, że segmentacja pokoleniowa zniknie z planowania wydarzeń: wnioski z badań są spójne, a firmy uczą się projektowania pod potrzeby zamiast pod metryki, także dzięki przepisom o dostępności. Europejski akt o dostępności stosuje się od czerwca 2025 roku, co zmusza część firm do przeglądu swoich usług pod kątem dostępności.

Argument przeciw: podział na pokolenia jest wygodny w komunikacji marketingowej i szybko się sprzedaje w prezentacjach. Uważam, że w briefach eventowych przetrwa jeszcze kilka lat, ale organizatorzy, którzy zaczną pytać uczestników o potrzeby zamiast o datę urodzenia, szybciej zobaczą różnicę we frekwencji na sesjach i w liczbie rozmów.

Najważniejsze ustalenia

  • Projektuj pod sytuacje uczestników: słuch, wzrok, zmęczenie, język, sposób zabierania głosu.
  • Badania z lat 2012 i 2020 nie potwierdzają, że pokolenie przesądza o oczekiwaniach.
  • Ponad jedna czwarta osób po sześćdziesiątce ma niepełnosprawność słuchu: mikrofon dla każdego pytania z sali.
  • Różnice kulturowe dotyczą informacji zwrotnej, sporu i czasu, więc dawaj kilka dróg zabrania głosu.
  • Przed wydarzeniem przejdź program oczami trzech konkretnych uczestników.

Źródła

  • David Costanza i współpracownicy, „Generational Differences in Work-Related Attitudes: A Meta-analysis”, Journal of Business and Psychology, 2012.
  • National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine, „Are Generational Categories Meaningful Distinctions for Workforce Management?”, 2020.
  • Światowa Organizacja Zdrowia, „Deafness and hearing loss”, zestawienie faktów.
  • Edward T. Hall, „Beyond Culture”, 1976.
  • Erin Meyer, „The Culture Map”, 2014.
  • Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882, Europejski akt o dostępności, stosowana od 28 czerwca 2025 roku.

Eventy międzypokoleniowe: zanim zaakceptujesz program

Wybierz z listy gości trzy osoby, które najbardziej się od siebie różnią, i przejdź z każdą z nich cały dzień wydarzenia, od rejestracji do wyjścia. Zapisz każde miejsce, w którym któraś z nich czegoś nie usłyszy, nie zrozumie albo zostanie sama. Jeśli chcesz zrobić ten przegląd razem, umów konsultację 1:1: 250 zł netto za 60 minut.

Pytania

FAQ

Czy warto robić osobne strefy dla różnych pokoleń?

Zwykle nie. Badania nie potwierdzają, że pokolenie przesądza o preferencjach, a osobne strefy odbierają uczestnikom okazję do rozmowy z ludźmi o innym doświadczeniu. Lepiej przygotować strefy według sposobu spędzania czasu, na przykład ciszy do rozmów i aktywności, i pozwolić ludziom wybierać. O preferencje można zapytać w formularzu rejestracyjnym.

Jak prowadzić dyskusję na evencie z uczestnikami z różnych kultur?

Daj kilka sposobów zabrania głosu: pytanie z sali, pytanie przez aplikację lub kartkę, anonimowe głosowanie i rozmowę w małej grupie z podsumowaniem. W części kultur publiczna krytyka jest niekomfortowa, więc prośba o otwarte wady pomysłu może skończyć się ciszą. Moderator, który zna skład sali, dobiera formę do niej.

Jakie udogodnienia przygotować dla starszych uczestników?

Te, które służą wszystkim: mikrofon dla każdego pytania z sali, czytelną czcionkę na slajdach, przerwy co półtorej godziny, miejsca do siedzenia w strefie networkingu i ciszę w strefie rozmów. Podaj też w materiałach informację o odległościach i schodach. Nie trzeba ich oznaczać jako udogodnień dla seniorów, bo korzysta z nich cała sala.

W jakim języku prowadzić wydarzenie dla międzynarodowej grupy?

Ustal jeden język roboczy przed wydarzeniem i napisz o nim w zaproszeniu. Dla osób, które go nie znają, zapewnij tłumaczenie symultaniczne albo przynajmniej materiały w ich języku. Najgorszym rozwiązaniem jest przełączanie się między językami w trakcie, bo za każdym razem część sali wypada z rozmowy.

Jak zadbać o punktualność przy gościach z różnych kultur?

Traktuj harmonogram jako zobowiązanie i trzymaj się go, bo dla części uczestników opóźnienie jest brakiem szacunku. Zostaw bufory w przerwach zamiast w sesjach i podaj w programie godziny rozpoczęcia i zakończenia. Moderator z zegarem i jasną zasadą czasu dla prelegentów rozwiązuje większość problemów.

Było pomocne? Podaj dalej
→ Zobacz pozostałe artykuły

Przeczytaj również

ZGARNIJ BONUSY!

Dołącz do społeczności świadomych marketerów i otrzymaj pakiet bonusów za darmo! 🎉 Co 2 tygodnie wyślemy Ci też newsletter pełen konkretnych inspiracji z obszaru marketingu doświadczeń.

Dziękujemy! Zapisaliśmy Cię do Newslettera
Ups! Coś poszło nie tak